İşe başlatmama tazminatı
4857 sayılı İş Kanunu’nda işçilerin fesihlerinin geçerli sebebe dayandırılması esas olarak kabul edilmiştir.
Kanunda kriter;
a. 30 ve daha fazla işçi çalıştıran işyeri,
b. En az altı aylık kıdem,
c. Belirsiz süreli iş sözleşmesi
bu koşulların varlığı olması gerekir.
İşverende işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.
GEÇERSİZ FESHİN SONUÇLARI
Geçersiz fesih dava yolu ile işçi lehine sonuçlanması halinde işvereni bekleyen yaptırım yasal düzenleme de yer almıştır. İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler.
Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.
Mahkeme veya özel hakem, ikinci fıkrada düzenlenen tazminat ile üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve diğer hakları, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler.
İş güvencesi tazminatı, zarar koşuluna bağlı olmayan brüt bir tazminattır ve en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında olmalıdır.
6 ay ile 5 yıl kıdemi olan işçi için 4 aylık;
5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5 aylık;
15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesi öngörülmekte,
fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.
İşe başlatmama tazminatı dava tarihindeki çıplak ücrete göre hesaplanır.
EMEKLİ OLANLAR İÇİN NASIL?
Fesih ve yeniden işe giriş tarihi arasında geçen süre dikkate alındığında, emeklinin son dönem çalışmasının yeni bir iş sözleşmesi olduğu ve işe başlatmama tazminatına esas hizmet süresinin, bu dönemle sınırlı olarak belirlenmesi gerektiği kabul edilmelidir.
ÖRNEK
Somut uyuşmazlıkta; davacının 29.03.2023 tarihinde emeklilik kodu ile davalı asıl işverenin bir başka alt işvereninden çıkışının yapıldığı ve tüm hakları ödenerek iş ilişkisinin tasfiye edildiği, davalılar yanında yeniden işe giriş tarihinin ise 02.05.2023 tarihi olduğu görülmektedir.
Buna göre yerleşik içtihatlar uyarınca davacının işe başlatmama tazminatı bakımından 4 aylık brüt ücreti üzerinden karar verilmesi gerekmektedir.
https://www.egetelgraf.com/ise-baslatmama-tazminati